De kunst van het genieten

IMG_4219

Niet weer boterhammen met vruchtenhagelslag! Ik voel een lichte irritatie wanneer ik mijn avondeten zie. Snel verman ik me. Kom op Bram, nog twee weken en dan mag je weer eten wat je wilt.

Nee, ik heb niet een nieuwe manier verzonnen om af te vallen. Ik doe mee aan een wetenschappelijk onderzoek. Twee weken lang schotelen onderzoekers mij een speciale voeding voor. Ik moet alles opeten en mag daarnaast niets anders eten. Al met al is het een zeer leerzame ervaring.

Vóór het voedingsonderzoek was ik op zich wel blij met wat ik at en met de keuzevrijheid die daarbij kwam kijken. Toen mijn vrijheid mij plots bruut ontnomen werd, vond ik dat in eerste instantie vervelend. Na een week was het echter de gewoonste zaak van de wereld. Was het ooit anders geweest?

Ja, en daar kwam ik vanochtend achter. Het voorgeschreven dieet is voorbij en we eten voor de laatste keer op de eetzaal. Ik mag voor het eerst weer zelf mijn eten opscheppen en kiezen welk toetje ik wil. Op de één of andere manier geniet ik hier gigantisch van. Klinkt misschien raar, maar het is gewoon een typisch geval van ‘hedonistische adaptatie’.

Dit begrip kwam ik een tijdje terug tegen op een zeer interessante blog. Door dit proces streven mensen altijd naar meer. Het is als het ware een programma dat tijdens de evolutie in ons brein is geïnstalleerd. Kort gezegd past je brein zich heel snel aan wanneer er een verandering optreed in het comfortgehalte in je leven. Als je achteruit gaat is dat eerst vervelend en daarna weer normaal, als je vooruit gaat is dat eerst leuk maar daarna ook weer normaal. 

Natuurlijk geldt dit pas vanaf een bepaald niveau aan comfort. Honger lijden blijft vervelend. Maar omdat we dit bepaalde niveau in onze samenleving allang gepasseerd zijn, kunnen we ons leven met dit inzicht drastisch verbeteren.

Geluk is op meerdere manieren verkrijgbaar. Je kunt het van buiten halen, door bijvoorbeeld een grotere televisie te kopen, naar een duur restaurant te gaan of te reizen naar exotische stranden. Deze methode heeft één nadeel: het geeft slechts een injectie van geluk zonder blijvend effect. Even is daar de opwinding van de verbetering, van het nieuwe of het spannende. Voor je het weet is het weer uitgewerkt.

Indien je liever een blijvende stroom van geluk wilt, moet je het zelf aanmaken. Dit kun je bijvoorbeeld doen door buitengewoon tevreden te zijn met wat je hebt. Helaas maakt het programma van hedonistische adaptatie dit erg lastig. Gelukkig zijn er trucjes.

De eerste is negatieve visualisatie. Je sluit je ogen en probeert je in detail voor te stellen hoe het is om de rest van je leven alleen nog maar boterhammen met vruchtenhagelslag te eten. Hoe proeft dit, hoe ruikt het, wat hoor je? Hoe is het om in elke sociale situatie het meest heerlijke eten af te moeten slaan? Hoe ga je in hemelsnaam de geuren en het aanzicht van het allerrijkste eten weerstaan? Doe nu je ogen open en realiseer je dat het maar een nachtmerrie was. Zie je daar die appel liggen? Die mag je gewoon opeten!

Naast het visualiseren van minder comfortabele dingen kun je ze natuurlijk ook gewoon een tijdje doen. Dat werkt ook heel krachtig. Om nog maar eens een voorbeeld te noemen: soms douche ik midden in de winter een week lang ijskoud. De ervaring van de eerste warme douche daarna valt niet met woorden te omschrijven. 

Draai het proces dus maar eens om. Streef niet naar meer comfort, maar kies er eens vrijwillig voor om een stapje terug te zetten. We leven in een belachelijk luxe en comfortabele wereld, een situatie die ongekend is in de menselijke geschiedenis en pas zeer recent is ontstaan. Ik vind dat we best wat meer moeite mogen doen om hier ook van te genieten.

2 Comments

  1. Ik moest aan je tekst denken toen ik vandaag op mijn fiets zat terwijl de regen met bakken uit de lucht kwam en er een stormachtige tegenwind stond. Het lijkt heel oncomfortabel maar toch geniet ik ervan. Gek he.

    1. Hee papa,

      Nee joh, helemaal niet gek, levenskunst noem ik dat! Zelf zat ik vandaag in de bus toen de regen met bakken uit de hemel kwam. Daar genoot ik stiekem ook wel weer erg van. Vergeleken met een luxe auto is een bus zeer oncomfortabel. Vergeleken met tegenwind op de fiets is de bus zeer comfortabel. Alles is relatief.

      Groetjes Bram

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *