Groene tunnelvisie

IMG_5016

Mijn brein staat weer eens in de nadenkmodus. Met de inhoud van “Hamburgers in het paradijs” net achter de kiezen rijd ik in een busje over het Vaanplein. De laatste maanden lijken wel een tijd van ontgoocheling. Dacht ik net een beetje te weten wat goed is voor mij en de aarde, blijkt het allemaal toch iets genuanceerder te zijn.

De objectieve maar toch hartverwarmende beschrijving van de voedselsituatie in de wereld heeft mij niet onberoerd gelaten. De logica van Louise Fresco spreekt me wel aan, evenals haar menselijkheid wanneer ze toegeeft zelf ook regelmatig te vallen voor het biologische droombeeld. Het hele boek is één grote lofrede op de gulden middenweg. Geen gedachteloze intensivering maar ook geen terugkeer naar de kleinschalige landbouw. Geen ongefundeerd pessimisme maar ook geen blind optimisme. Wel een vereniging van het beste van twee werelden en een positieve doch kritische blik op de toekomst.

Ik vraag aan mijn oom achter het stuur of hij denkt dat de planeet ten onder gaat. “Maar natuurlijk!” schreeuwt hij. “Ik weet niet wanneer, en hoe, maar dat het gaat gebeuren is zeker!” Herformulering van de vraag. Ik bedoelde niet de kosmische gebeurtenis waarbij de de zon verwordt tot een rode reus en de aarde opslokt. Ik vraag of hij zich zorgen maakt over de invloed van de mens op ecosystemen en of hij denkt dat de kritische grens van draagkracht bijna bereikt is. “Weet je jongen, we kunnen ons er wel druk over maken, maar het gaat toch wel door.”

Ik kijk naar de eindeloze stroom auto’s op weg naar nergens en geef mijn oom gelijk. Een paar dagen geleden bedacht ik me het volgende al: als ik de olie, het gas en de kolen niet opmaak, dan doet die yup uit de Chinese middenklasse het wel, hij die zijn hele leven heeft gesmacht naar een paradijselijke overvloed die nu eindelijk beschikbaar is.

Het stemmetje in mijn hoofd is het met deze gedachtegang toch niet helemaal eens. “Zwakkeling! Gooi je het bijltje er nu al bij neer? Waar is het idealisme gebleven, het vertrouwen in een betere wereld? Waar is de gedreven Bram, die denkt dat hij de wereld kan veranderen? Waarom is alles onderhandelbaar in jouw wereldbeeld, wanneer ga je eens je hakken in het zand zetten? Hoe kan je leven met zo veel onzekerheid over wat goed is?”

Nou, verrassend goed eigenlijk. Een uitgangssituatie van permanente onzekerheid, een wereldbeeld waarin niets vast staat en alles bewegelijk is en een overtuiging dat er geen absolute waarheid is, geven allen gigantisch veel vrijheid. Vrijheid om te genieten, vrijheid om innerlijke rust te voelen, vrijheid om alle mogelijke invalshoeken van een situatie te overdenken. Soms ervaar ik zelfs de vrijheid van het niet-denken, maar die momenten zijn nog schaars.

De werkelijkheid is zeer eenvoudig, tot een mens het met woorden probeert te beschrijven. Zonder woorden is alles er gewoon, bestaan goed en kwaad niet, kan er geen sprake zijn van begin en einde. Zonder woorden is er geen verleden, geen toekomst en is er al helemaal geen doel of nut van wat dan ook. Het jammere feit is dan ook dat ik hier probeer om met woorden iets over te brengen. Natuurlijk kan ik ook gewoon een website maken die slechts een witte pagina weergeeft. Helaas denkt het grootste deel van de bezoekers dan waarschijnlijk dat er iets mis is met de Wifi.

Rijdend door Rotterdam realiseer ik me dat ik gehersenspoeld was. Uren bracht ik door op het internet, las artikelen over gezond eten, ecologisch leven en de planeet redden. Selectief winkelde in in de informatie die beschikbaar was. Wanneer ik dan toch iets las dat inging tegen mijn wereldbeeld, kon ik zo beredeneren dat het een flutartikel was.

Ik zeg niet dat we in Landrovers in de file moeten gaan staan, gebogen over het scherm van onze iPhone de waan van de dag consumerend. Al dat geneuzel over een mooiere planeet zal best een kern van waarheid bevatten. Ik vertel slechts dat ik ten prooi ben gevallen aan groene tunnelvisie.

Van een groot leermeester kreeg ik de volgende boodschap: “de waarheid is een constructie, jij niet.” Volgens mij begin ik het te begrijpen.

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *