Het enige wat er echt toe doet

IMG_20141113_134316

Volgens de Regels Van Het Succesvol Bloggen moet je minstens elke week iets nieuws schrijven. Aangezien mijn vorige post alweer twee weken geleden is geschreven, ben ik dus gedoemd om in de onzichtbare contreien van het internet te verdwijnen. Wel had ik een goede reden om zolang niks van me te laten horen: een week geleden is bij volle maan, mijn lieve, lieve oma vredig heengegaan. 

Een hectische week volgde, waarin we als familie een avondwake en een begrafenis moesten voorbereiden. Het was een trieste week, maar ook een mooie week waarin het leven van een sterke vrouw werd gevierd. Aan mij was de eer om namens de andere kleinkinderen te vertellen hoe ik de afgelopen twee jaar heb beleefd.

“We zitten in het restaurant, drinken koffie. Ik heb nog nooit iemand zo zien genieten van een stukje chocola. Je verstaat de levenskunst nog maar al te goed. Ik kijk je aan. Wat gaat er schuil achter die ogen, die blik, dat gezicht? Wat is er nog, wat is er niet meer? 

(…) Een paar weken later. Je ligt op bed, sinds een week. Ik zit op een stoel naast je bed. Dan kijk je me aan. Je zegt dat ik alles kan pakken. Je zegt dat je het de vorige keer ook al hebt gezien, dat ik het goed heb gedaan. Je bedankt me, en zegt dat ik er goed uitzie. Je zegt dat het schitterend was, dat je het nog nooit zo mooi hebt gezien, met de kinderen en de kindjes, die daar ook nog stonden. Een diepe zucht, een berustende knik. Je kijkt weer voor je uit.”

Na de woorden van de kleinkinderen lieten we “Zo is het goed” van Acda en de Munnik horen. Huilen.

Mijn oma had Alzheimer. Het veranderde haar. Ze werd zachter, liever, vrolijker. De woorden die ze een week voor het sterven tegen mij sprak zullen me altijd bijblijven. Ja, het was een trieste week, maar het was ook een mooie week waarin we als familie dichter bij elkaar zijn gekomen en veel geleerd hebben. In het licht van de dood realiseren we ons wat het belangrijkste is in dit leven: dat we elkaar liefhebben.

Jezus wist dit al een hele poos terug. Hij zag altijd het goede in de mensen. Op een begrafenis doen we eigenlijk hetzelfde als Jezus. Oude ruzies en geschillen worden vergeten en de mooie herinneringen blijven ons bij. Natuurlijk was oma soms direct en niet zo diplomatiek, maar dat vergeven we haar. We herinneren ons de ondernemende, krachtige en verantwoordelijke vrouw die ze was.

En nee, ik beschouw mezelf niet als een christelijk persoon. Maar wat was de begrafenis mooi, met alle katholieke symbolen die erbij kwamen kijken. Het zegenen van de kist met wierook en heilig water, de voorganger met een prachtige witte mantel, de kaarsen die we ontstaken. Probeer het maar eens droog te houden wanneer je door een prachtige kerk heenloopt, achter de kist van je oma aan, richting een altaar met een zee van bloemen, terwijl een gigantisch orgel zijn klanken over de menigte heen blaast. De voorganger vertelde dat God de eerste mens uit aarde maakte en dat we oma weer teruggeven aan de aarde wanneer we de kist in het gat laten zakken. Prachtig. We moeten oppassen dat we niet het kind met het badwater weggooien wanneer we zeggen dat het geloof niet meer bij ons past. 

Op de momenten dat de voorganger het over God heeft stel ik me daar geen absolute heerser op een wolk bij voor aan wie wij verantwoording moeten afleggen. Ik stel me er Moeder Aarde bij voor, Levenskracht, of Liefde. Als we de namen en gebruiken uit het christendom niet meer letterlijk opvatten, maar symbolisch, als iedereen zich bij het woord God gewoon iets voorstelt dat bij hem of haar past, als we bidden zien als stil zijn en denken aan, dan denk ik dat het Katholieke geloof nog lang niet over haar houdbaarheidsdatum heen is.

De laatste woorden van oma waren: “wel bij elkaar blijven hoor”. Na de begrafenis en de koffietafel zijn we nog met de hele familie bij elkaar gekomen in ons huis. Omdat we al een hele week met elkaar opgetrokken waren voelde het anders dan normaal. Intiemer, beter, gezelliger. Als vanzelfsprekend  planden we een familiedag, iets wat we nog bijna nooit gedaan hebben. Bij het afscheid begon iedereen opeens te knuffelen, een nieuw niveau van intimiteit werd hiermee bereikt. Ik realiseerde me opeens iets: iedereen probeert het beste te doen, iedereen is goed zoals hij of zij is, en iedereen is lief. 

Ja, een begrafenis is een confrontatie met de dood, maar zeker ook een viering van het leven.

 

2 Comments

  1. Dag Bram,
    Alsnog gecondoleerd met het verlies van je oma en mijn excuses voor de late reactie.
    Je hebt je waarde- en liefdevolle ervaringen n.a.v. het overlijden van je oma mooi verwoord.
    Ik volg sinds een1/2 jaar een basiscursus kunstgeschiedenis en kwam daar bij de behandeling van de klassieken een stukje tekst tegen wat me bijzonder aansprak.
    De Grieken wilden in de kunst uitdrukking geven aan wat ze het meest liefhadden.
    Dat was de schoonheid van het leven, het schone en het goede, niet alleen in vreugde en geluk zagen zij die schoonheid, zij zagen haar ook in het lijden, in de tragiek.
    En ze beeldden haar zo uit, dat de schoonheid ons weer de verzoening, de vertroosting brengt. Zo geeft de Griekse kunst ons het gevoel van de vrede, de harmonie, van het geluk dat alleen wordt gekend door wie ook de smart gekend heeft.
    Vertaald naar onze eigen ervaringen, zoals jij, je belevingen omtrent het overlijden van je oma weergeeft, zit daar het schone, het goede van het samenzijn in.
    Er is toegankelijkheid naar elkaar, herinneringen worden opgehaald en gedeeld.
    Het is mooi maar ook verdrietig, het schept een band en er is iets losgemaakt, er is warmte en liefde.
    Fijn dat jullie dat is overkomen!

    Je gaat vanaf 24e enkele dagen meditatief doorbrengen, ik wens je daarbij alle goeds!
    Ook voor 2015 alle goeds en prettige feestdagen.
    groetjes, Betsy

    1. Hallo Betsy,
      Die oude Grieken toch. Wat mooi om overal schoonheid te zien.
      Ik ben inderdaad ook blij dat het ons is overkomen en denk dat elk afzonderlijk lid van de familie er wijzer door is geworden.
      Ik ga inderdaad weg, naar Plum Village in Frankrijk. Ik ben benieuwd wat ik daar ga meemaken!
      Jij ook alle goeds toegewenst voor 2015!
      Groetjes Bram

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *