Een week zonder Facebook

IMG_3882

Op 31 december, tijdens een retraite, volg ik een workshop zenmeditatie. Tussen de twintig en dertig mensen zitten in een grote cirkel. Onder elke achterwerk schuilt een klein meditatiekussentje, de benen zijn zorgvuldig opgevouwen. De leraar is een jonge man met een Aziatisch uiterlijk. Aan de lenigheid in zijn houding is te zien dat hij al vele uren op het kussentje heeft doorgebracht. Hij vertelt over de kracht van dagelijkse meditatie en over de principes van zen.

De afgelopen twee jaar heb ik zo nu en dan gemediteerd. Vooral op dagen met veel vrije tijd had ik zo nu en dan de neiging om een wekker op een uur te zetten en met gesloten ogen op een stoel te gaan zitten. Meestal voelde ik me behoorlijk goed na zo’n uurtje. Toch was dit zeer sporadisch. De enige periode dat ik echt elke dag mediteerde, was een week in een Boeddhistisch klooster. In de normale weken nam ik er de tijd niet voor.

Tenminste, totdat ik deze nieuwe retraite inging. Precies een jaar na de week in het Boeddhistisch klooster trok ik me weer een week terug, dit keer in een christelijk dominicanenklooster. Het regelmatige dagprogramma, het fijne gezelschap, de mooie plek, het gaf me allemaal een grote innerlijke rust. Ik realiseerde me dat ik me weer net zo voelde als een jaar daarvoor, maar dat ik me daartussenin slechts op bijzondere momenten zo voelde. Ik vroeg me af hoe ik na de retraite het goede gevoel kon doorzetten.

De workshop zenmeditatie gaf me daar concrete handvatten voor. De leraar vertelt dat meditatie lijkt op tandenpoetsen: elke week heeft al nut, maar elke dag is nog beter. Door dit voorbeeld en wat hij eromheen vertelt, realiseer ik me dat ik mezelf op “spiritueel” gebied heb verwaarloosd in het afgelopen jaar. Dit ging niet onbewust: ik had heel duidelijk de overtuiging dat ik mezelf geen structuren wilde opleggen. In de vorige post schreef ik over een spontane productiviteit die ik van mezelf verwachtte. Je zou kunnen zeggen dat ik op spiritueel gebied een spontane verlichting verwachtte. Maar achteraf vind ik beide verwachtingen nogal optimistisch. Je tanden poetsen zich toch ook niet vanzelf?

En zo gebeurde het dat ik mezelf tijdens de workshop voornam om voortaan dagelijks twee keer twintig minuten te mediteren. Het is nu een week later en ik heb nog geen sessie overgeslagen. Ook voel ik daar absoluut niet de neiging om dat wel te doen. Ken je dat gevoel in je mond, wanneer je na drie dagen niet tandenpoetsen je mond eens flink uitborstelt met een frisse tandpasta? Dat gevoel gaf de meditatie mij, elke ochtend en avond weer.

Nu mist u natuurlijk de link met de titel. Die is er wel: nadat ik de meditatiegewoonte had opgestart, ben ik verder gaan denken. Welke gewoontes wil ik in mijn leven inbouwen en welke wil ik juist afleren? Het eerste wat me te binnen schiet, is mijn schandalige Facebookgewoonte. Minstens twintig keer per dag kijk ik op Facebook. Hersenloos blader ik het nieuwsoverzicht door, druk als een geconditioneerde aap op de meest aantrekkelijke clickbaits. Daar wilde ik dus vanaf. Het plan: een week geen Facebook, op een dagelijkse controle voor meldingen na.

Net als de meditatie geeft dit me een erg fris gevoel. Een fijn bijeffect was de toename in productiviteit. Ik was gewend om altijd op Facebook te kijken voordat ik aan een taak begon. Volkomen stupide, maar het gaf een soort gevoel van comfort. Nu ik dat niet meer mocht doen, restte mij weinig anders dan gewoon aan mijn taken werken.

Vorige week schreef ik al: “…dat dingen niet vanzelf gaan en je jezelf soms iets moet opleggen om tot een oplossing te komen.” Toen ging het over productiviteit. In deze blog heeft het betrekking op de introductie van een goede gewoonte en de beëindiging van een slechte. In een week heb ik al meer veranderd in mijn dagelijkse gewoontes dan in de vijf maanden ervoor bij elkaar. En ik zou mezelf niet zijn als ik nu zou stoppen. Andere ideeën voor wekelijkse experimenten zijn: tijdens zittend werk om het half uur kikkersprongen maken, extreem zuinig zijn met gebruiksvoorwerpen (om bij het voorbeeld te blijven: ik gebruik altijd drie keer zoveel tandpasta als ik nodig heb) en mijn nagels knippen in plaats van afbijten. Inderdaad, vrij ordinaire zaken, maar toch de moeite van het veranderen waard.

De zenleraar vertelt waarom je bij zen met open ogen mediteert. Dit heeft een symbolische waarde: meditatie is volgens deze stroming namelijk geen terugtrekking, maar een intensivering van je contact met de wereld. Iets dergelijks kan ik ook zeggen over mijn experimenten: ik beperk mezelf niet, maar geef mezelf juist de vrijheid om te worden wie ik wil zijn.

 

1 Comment

  1. Stoppen met facebook is wel in tegenwoordig..maar dat zou ik persoonlijk niet kunnen. Veel te leuk! Hier is het wel traditie om niet te facebooken en zelfs te surfen tijdens onze gezinsvakanties. Af en toe een afkickperiode kan deugd doen ??

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *