Facebook en televisie, vaarwel!

winterrun

Het is vandaag Tweede kerstdag en daarmee is een einde gekomen aan mijn eerste experiment, een maand lang geen schermpjes voor vermaak. Het was een groot succes.

In het begin van het experiment merkte ik al dat het schrappen van gewoonten die je altijd had zonder er bewust voor te kiezen, een grote impact op je dagelijks leven heeft. Ik beleefde mijn avonden op een heel andere manier. Opeens waren er niet meer de vanzelfsprekende uren achter de televisie. Ook reizen met het openbaar vervoer veranderde dramatisch. Waar ik eerst mijn tijd vulde met gedachteloos Facebook bekijken, had ik nu opeens lege uren tot mijn beschikking.

Wat ging ik doen om de gewonnen tijd in te vullen? Ik heb gemerkt dat ik naar alternatieven begon te zoeken. Op een avond was ik een aflevering van Game of Thrones aan het downloaden, terwijl ik de afgelopen anderhalf jaar geen enkele serie heb gekeken. In het openbaar vervoer bezocht ik websites van de Volkskrant of de NRC, om de artikelen te lezen die normaal gesproken op mijn tijdlijn van Facebook verschenen. In eerste instantie vond ik het lastig om met deze neigingen om te gaan. Een geluk was dat ik me er van bewust was wanneer ik naar een alternatief zocht, omdat het nog geen automatisch gedrag was. Vaak was die realisatie dat ik probeerde te ontsnappen uit het huidige moment al genoeg om me weer de aandacht te doen focussen op dat waar ik mee bezig was. Nu dringt de vraag zich op: maar ik mag toch interessante artikelen lezen, goede series bekijken? Natuurlijk, maar de manier waarop ik die activiteiten tot nu toe in mijn leven verwerkte was schadelijk, omdat ik het altijd deed om aan iets anders te ontsnappen. Wanneer je naar Game of Thrones, de NPO, Facebook of 9gag kijkt terwijl je eigenlijk iets anders had moeten doen, voel je je slecht. Wanneer je het gebruikt als verdiende ontspanning na een aantal uren of een dag hard werken is het een heel ander verhaal. Ter illustratie van de donkere kant van schermpjesgebruik het volgende fragment uit het dagboek dat ik de afgelopen maand bijhield:

Deze week waren de momenten dat ik zin had om naar een scherm te kijken opvallend aanwezig, waarschijnlijk omdat ik op dat moment niet aan mijn neiging kon toegeven en dus even uit een automatische gedragshandeling getrokken werd. Een aantal keer heb ik op de bank in de woonkamer gezeten, kijkend naar een zwart televisiescherm. Een aantal keren zat ik op mijn kamer naar mijn laptop te staren. Ik voelde me op die momenten opvallend slecht en had absoluut nergens anders zin in. Dit experiment confronteert me dus met kleine dipjes gedurende de dag die ik normaal gesproken ‘oplos’ door naar een scherm te kijken.

Naast die paar keer dat ik in de vrijgekomen tijd naar een alternatief zocht, had ik natuurlijk nog heel veel extra tijd die ik in kon vullen. Halverwege het experiment schreef ik:

Het experiment gaat fantastisch. Ik voel minder weerstand tegen huishoudelijke klusjes zoals de was doen en stofzuigen. Soms geef ik mezelf even pauze, en dat voelt dan ook echt als pauze, omdat je echt even niets doet. Ik voel me meer gefocust.

De afgelopen maand was erg productief. Het contrast met de maand ervoor, toen ik een slechte periode had, was daardoor nog groter. Het huishouden op orde houden koste geen moeite meer, ik heb een onderzoeksproject wat al lang op z’n gat lag weer voor mezelf uit het slop weten te trekken, ik heb uitstekende prestaties gehaald op de universiteit.

Na dit experiment weet ik zeker dat ik niet meer terug wil naar de manier waarop ik “vroeger” schermpjes gebruikte. Ik wil alleen nog televisie kijken wanneer ik een specifiek programma erg graag wil zien. Ik wil Facebook alleen nog gebruiken om te communiceren met vrienden en om één keer per week te kijken wat zij op hun tijdlijn hebben gepost.

Bij een afsluitend verhaal als dit horen uiteraard ook nog enkele filosofische gedachten over de rol van televisie en internet in onze huidige maatschappij. Ik denk dat wij nog niet geleerd hebben hoe we om moeten gaan met de mogelijkheid om op elk moment van de dag een stroom vermaak aan te zetten. Net zoals eten met veel suiker, zout en vet een bovennatuurlijke stimulus is die inspeelt op ons eetsysteem, speelt bewegend beeld met informatie als een bovennatuurlijke stimulus in op ons visuele en auditieve systeem. Net zoals gezond eten minder aantrekkelijk is dan fastfood, maar wel beter voor het lichaam, zijn geconcentreerde blokken van werken, aandachtig luisteren naar een spreker, of gefocust schrijven betere activiteiten voor de geest dan het consumeren van allemaal losstaande “mindsnacks’”, maar ze zijn wel minder aantrekkelijk. Minder aantrekkelijk op de korte termijn, want op de lange termijn ben je een succesvollere student of werknemer wanneer je voor de gezonde mentale keuzes kiest en je niet constant laat verleiden tot het vermaak van het internet en de televisie. En net zoals af en toe een frietje of een taartje in een gezond dieet past, past ook het bezoeken van Facebook of het kijken van televisie in een gezond “informatiedieet”. Toen ik zelf echter meerdere uren per dag hieraan besteedde en ook voelde dat het impact begon te hebben op mijn studieprestaties en mijn persoonlijke leven, begon ik me achter de oren te krabben.

Als toevoeging hierop wil ik nog schrijven dat de ongezonde keuzes (zowel op voedings- als informatiegebied) aantrekkelijker worden wanneer het slecht met je gaat. Als je weinig voldoening haalt uit studie of werk, als je je ontevreden voelt of als je ongelukkig bent, zijn fastfood en vermaak uitvluchten die je tijdelijk wat opluchting kunnen geven. Wanneer je hier echter teveel aan toe geeft, kun je in een vicieuze cirkel komen doordat het nog slechter gaat op andere terreinen in je leven. De slimste en meest effectieve, maar ook op korte termijn de moeilijkste oplossing voor je problemen is om ze te confronteren, ermee aan de slag te gaan.

Nogmaals, dit experiment was een groot succes. Door het op mijn blog aan te kondigen voelde het officiëler dan de vluchtige voornemens die ik soms maakte in de loop van de dag (vandaag kijk ik niet meer op Facebook). Doordat het een maand duurde was het erg overzichtelijk, maar toch ook weer lang genoeg om nieuwe gewoontes te scheppen. Door de gewoonte waar ik mee in mijn maag zat even te elimineren, was het mentaal heel makkelijk om me aan mijn voornemens te houden. Ik besteedde geen tijd meer aan twijfelgedachtes over het wel of niet kijken van televisie. Door mijn enthousiasme ben ik van plan in januari een nieuw experiment te starten, namelijk het stoppen met koffie en suiker voor een maand. Het hoe en waarom hiervan zal ik in de loop van deze week posten.

 

 

 

1 Comment

  1. Hoi Bram,
    Proficiat dat je het volgehouden hebt.
    Succes met de ervaringen die het je heeft opgeleverd.
    Bedankt voor het delen.
    Plezier bij het uitwaaien aan zee!
    Opa.

Leave a Reply to Ad Verhoeven Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *